Human Interest

In de bak, deel 4: 'Het is vechten tegen de bierkaai'

Door Corinne Groenenberg op donderdag 3 januari 2019 10:00
  • Drugshond Harry. © Corinne Groenenberg

pinterestmail

Lelystad - Wat gebeurt er achter de goed beveiligde deuren en hoge muren van PI Lelystad? FlevoPost bied je een kijkje achter de schermen van de gevangenis, waar ruim 600 gedetineerden hun tijd uitzitten en zich voorbereiden op hun terugkeer in de maatschappij.

Gedetineerden en tbs'ers worden in regelmatig betrapt op drugsgebruik. Bij PI Lelystad is dit niet anders. ‘We zetten drugshonden in om bezoekers te controleren, we doen cel inspecties en voeren urinetesten uit,’ zegt directeur Ruut Bernsen.

‘We controleren iedereen die op verlof is geweest of verlof heeft aangevraagd. En ja, de drugstesten zijn regelmatig positief.’ Gedetineerden die aan het einde van hun straf zitten niet meer op verlof sturen is volgens geen optie. ‘Juist door middel van verlof kunnen gedetineerden oefenen met vrijheden. Het helpt hen bij de reïntegratie.’

Drugshond Harry

Het is bezoekuur. Zodra je PI Lelystad binnenkomt, stuit je op een muur van beveiliging. Bezoekers (familieleden, vrienden, partners en advocaten) melden zich bij de beveiligers en lopen via een detectiepoortje naar de wachtruimte. Tassen en jassen gaan door de röntgenscanner en telefoons gaan in een kluisje. Vlak voordat de bezoekers de wachtruimte ingaan, worden ze besnuffeld door drugshond Harry. Iedereen, ja óók de advocaat.

Een moeder met een klein kind meldt zich bij de beveiliger. Hondenleidster Danielle waarschuwt de vrouw dat de hond langsloopt. De herder ruikt even aan haar broekspijpen en binnen 2 seconden besluit hij weer terug naar zijn plek te gaan. ‘Dankjewel, hij heeft niks gevonden’, zegt ze. De vrouw glimlacht en loopt met het jongetje op haar heup door naar de wachtruimte.

Bij de volgende gaat het mis. De herder snuffelt aan een dame en gaat resoluut naast haar zitten. Danielle vraagt met enige stemverheffing of ze drugs bij zich draagt of in aanraking is geweest met drugs. ‘Ik heb net een joint gerookt’, antwoordt ze. Een bewaker begeleidt haar naar een ruimte waar ze gefouilleerd wordt. ‘Als ze drugs bij zich draagt, wordt de politie erbij geroepen. Als ze alleen heeft gerookt sturen we haar naar huis. Het is namelijk verboden om onder invloed op het bezoekuur te verschijnen’, legt de ervaren hondenbegeleidster uit.

[De tekst gaat verder na de foto]

  • gallerij afbeelding

    Harry de herder kauwt op een staafje, die hij kreeg als beloning voor zijn werk. © Corinne Groenenberg

 

Beloning

Harry de herder kauwt ondertussen op een staafje, die hij kreeg als beloning voor zijn werk. ‘Drugshonden zijn geheel gefocust op het vinden van drugs. Hier zijn ze voor opgeleid’, legt ze uit. Danielle en haar collega’s zijn regelmatig in PI Lelystad (en andere gevangenissen) te vinden. ‘Tijdens het bezoekuur is er een reëel risico dat, tijdens een korte omhelzing of een knuffel, drugs worden overgegeven. Bezoekers dragen het mee in hun broekzak, ondergoed, mond of brengen het inwendig in. Door dit soort controles proberen we dit te voorkomen.’

‘5 gram hash is gemakkelijk te smokkelen,’ vertelt directeur Ruut Bernsen. ‘Een klassieker is een dubbelwandige inhaler die vol wordt gestopt met drugs. Ze zijn rond van boven, dus gemakkelijk anaal in te brengen. Tijdens het bezoek wordt hij overgegeven aan de gedetineerde, die een ruime joggingbroek draagt zonder onderbroek, waarvan de zakken zijn uitgeknipt. “Moeders de vrouw” geeft buiten het zicht van bewakers de inhaler aan de gedetineerde (die zijn anus al heeft voorzien van vaseline) en hij duwt een, twee en soms wel drie exemplaren naar binnen. De endeldarm, ook wel de kluis genoemd, is groot genoeg. Zo worden ook telefoons naar binnen gesmokkeld’, legt hij uit.

[De tekst gaat verder na de foto]

  • gallerij afbeelding

    De meeste drugs komt binnen via bezoekers of gedetineerden die terugkomen van verlof. © Corinne Groenenberg

 

Onder druk

‘De meeste drugs komt binnen via bezoekers of gedetineerden die terugkomen van verlof. In het belang van gedetineerden, medewerkers en de samenleving wordt contrabande onder geen enkel beding getolereerd. Daarom doen we er alles aan om de invoer van verboden spullen in onze inrichtingen te voorkomen. Verboden voorwerpen binnen de inrichting kunnen leiden tot afpersing, intimidatie en onderlinge agressie. Zowel tussen gedetineerden onderling als tussen gedetineerden en personeel.’

‘Het bezit van deze verboden spullen vergroot bovendien het risico dat gedetineerden tijdens hun straf of maatregel doorgaan met crimineel handelen. En het staat een goede re-integratie in de weg. Als we tijdens celcontroles drugs vinden, is het bijna nooit bij de eigenaar van de drugs. Drugs worden bij anderen bewaard. Je straft dus vaak niet de hoofddader, maar helemaal niet straffen is ook geen optie’, vertelt Ruut Bernsen.

Verslaafd

De directeur van PI Lelystad legt uit dat ongeveer de helft van de gedetineerden verslaafd is. Binnen zitten is geen pretje, dus veel gedetineerden hebben behoefte naar verdovende middelen. ‘Het is vechten tegen de bierkaai’, besluit hij.

Het werk van drugshond Harry zit erop. Hij heeft aan het einde van zijn dienst twintig bezoekers gecontroleerd, waarbij hij vier keer meldde iets te ruiken. Bij twee bezoekers zijn kleine hoeveelheden wiet aangetroffen, verstopt in boxershorts.

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Flevopost' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.
DOSSIERS dossiers