Human Interest

Hylke Hekkenberg: 'Ik moest echt tegen zijn'

Geplaatst op woensdag 21 februari 2018 15:24
  • Hylke Hekkenberg bij een manifestatie tegen schaliegas in Boxtel, waar ook een proefgebied aangewezen was. © Eigen foto

pinterestmail

Kraggenburg - Actievoerder van het eerste uur Hylke Hekkenberg uit Kraggenburg had vrijdag taart als ontbijt. Daarmee vierde hij dat er in Nederland en in het bijzonder in de Noordoostpolder niet naar schaliegas geboord zal worden.

Hij kreeg donderdagmiddag een appje van GroenLinks Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren. Die middag had ze minister Eric Wiebes van economische zaken en klimaat gevraagd om schaliegas uit de Structuurvisie voor de Ondergrond te halen. Daarop had minister Wiebes geantwoord dat boringen naar schaliegas niet meer doorgaan in Nederland. Waar zijn voorganger Henk Kamp altijd nog een slag om de arm had gehouden, nam de nieuwe minister het besluit om schaliegas af te serveren. Na zeven jaar strijd kan de strijdbijl begraven worden.

Er loopt nog wel een juridische zaak van het Britse bedrijf Cuadrilla bij de Raad van State. Ze vecht het besluit van minister Kamp aan om de exploratievergunningen van Cuadrilla in de Noordoostpolder en Brabant niet te verlengen. Kamp had onder druk van de Tweede Kamer een moratorium ingesteld tot 2023. De rechtbank in Rotterdam had dat besluit vernietigd, maar het ministerie houdt voet bij stuk en is in hoger beroep gegaan, evenals Milieudefensie en Tegengas Noordoostpolder.

Raad van State

Hekkenberg (die zelf ook bij de zitting aanwezig is geweest) ziet de uitspraak in deze rechtszaak die in maart of april komt met vertrouwen tegemoet. ‘Als Cuadrilla de rechtszaak wint dan hebben ze een vergunning waar ze niks mee kunnen, want de uitspraak van Wiebes blijft overeind.’ Hekkenberg is blij en opgelucht, maar geeft ook aan dat écht definitief eigenlijk niet bestaat. ‘Het zou kunnen dat schaliegas over 10 of 20 jaar weer op de agenda van de Tweede Kamer staat. Maar als dat gebeurt, dan pakken we de spandoeken weer uit de kast en gaan we opnieuw actie voeren. We hebben een lange adem.’

Hekkenberg, raadslid voor GroenLinks Noordoostpolder, was de eerste die het gevaar van schaliegasboringen in de Noordoostpolder zag en er tegen in actie kwam. In juni 2010 werd door het ministerie van economische zaken een opsporingsvergunning voor schaliegas afgegeven voor Boxtel en de Noordoostpolder. Hekkenberg kwam in contact met mensen, in andere aangewezen proefgebieden in Boxtel, Haaren en Drenthe, waarmee hij sindsdien heeft samengewerkt. In 2011 deed hij een oproep aan het college van b en w om het ministerie te verzoeken een moratorium in te stellen, waarop de gemeente een brief aan minister Verhagen stuurde. Dat moratorium kwam er en is sindsdien meerdere keren verlengd.

In het voorjaar van 2012 werd de landelijke stichting SchaliegasVrij Nederland opgericht en in maart 2013 volgde de tak in de Noordoostpolder, nadat er bij Luttelgeest en Marknesse gebieden aangewezen waren als locatie voor proefboringen. ‘Dat was voor mij het momentum. De meeste mensen wisten niet wat ons boven het hoofd hing en ondertussen werden de plannen steeds concreter. Ik dacht: ‘er is meer voor nodig om dit tegen te houden’. Dus heeft Hekkenberg SchaliegasVrij Noordoostpolder opgericht. ‘Op vrijdag was in het nieuws dat het boorbedrijf deze twee locaties had uitgekozen voor de eerste proefboringen, zaterdag ben ik gaan nadenken wat ik moest gaan doen, op zondag heb ik posters ontworpen en een persbericht opgesteld. Op maandag barstte de bom. Ik had alle landelijke dagbladen aan de lijn.’

Hekkenberg legde zijn oor te luister in Boxtel waar ze al wat verder waren met het verzet. Hij belegde twee informatieavonden in Marknesse en Luttelgeest. Ondertussen riep zijn GroenLinks collega Judo Bakker het dagelijks bestuur van de gemeente op om de Noordoostpolder schaliegasvrij te verklaren. ‘Op dat moment vond het college het te voorbarig.’ Een half jaar later was het college om en werd de motie van GroenLinks met ruime meerderheid door de raad aangenomen. Daarmee werd de Noordoostpolder verklaard tot schaliegasvrije gemeente.

Bluf

Na de informatieavonden sloot een tiental bewoners zich aan bij het initiatief. ‘In de landelijke kranten stond dat er in de Noordoostpolder een actiegroep was opgericht tegen schaliegas, maar eigenlijk was het bluf, want op dat moment was ik nog in mijn eentje. Maandenlang stond de actiegroep elke zaterdag op het Kettingplein in Emmeloord om iedereen te informeren. Ze haalden 5000 handtekeningen op tegen schaliegasboringen. De doelstelling was om proefboringen te voorkomen. ‘Een proefboring klinkt misschien onschuldig, maar dat is het niet. Volgens de mijnbouwwet zou het boorbedrijf automatisch een winningsvergunning krijgen als ze iets zouden vinden. Als je de proef toestaat, is het kwaad dus al geschied.’ Waar mogelijk liet SchaliegasVrij Noordoostpolder van zich horen en zeker ook in Den Haag, waar ze meerdere keren aan manifestaties hebben meegedaan en Tweede Kamerleden hebben toegesproken.

Eind 2014 begon met de oprichting van Tegengas het volgende hoofdstuk van het schaliegasverzet. In Tegengas waren alle geledingen van de polder verzameld als een blok tegen de schaliegaswinning. Waar Hekkenberg in zijn eentje aan was begonnen, was een brede maatschappelijke stroming geworden. ‘Wie was er nog voor? Bijna niemand. Alleen was het moeilijk om minister Kamp te bewegen, die toonde zich als een robot die niet te bewegen was. Hij deed dat uiteindelijk na druk van de Kamer, maar dan nog met tegenzin.’

Geen activist

Wiebes laat een andere wind waaien over de Nederlandse gasvelden. Zonder de inzet van Hekkenberg zou het wellicht anders gelopen zijn. ‘Ik ben ontzettend blij met de uitkomst. Na ruim zeven jaar actie voeren is het gelukt. Maar eigenlijk ben ik helemaal geen activist. Mijn streven is een duurzame NOP en daar passen boringen naar schaliegas niet bij. Ik ben juist iemand die altijd vóór dingen is en in oplossingen denkt, maar in het geval van schaliegas moest ik echt tegen zijn.’

Cees Walinga

whatsappTip de redactie via WhatsApp! Voeg 'Flevopost' toe als contact in uw telefoon, 06-5751 5176, en stuur ons uw tips, foto’s en video’s.