Blijf op de hoogte van het nieuws via WhatsApp!
whatsapp
Plaat voor je kop

Plaat voor je kop 147: Lenny Kravitz

Door Wouter Bessels op Saturday 22 July 2017 13:00
  • ignore touch

    Lenny Kravitz - Let Love Rule / Mama Said. © Universal Music

mail pinterest

Deed Grunge en later Britpop een frisse wind door de popmuziek van de jaren negentig waaien, aan de start van dat decennium zorgde Lenny Kravitz al voor een opvallend en fris, maar zeker niet nieuw geluid.

Als aanbidder van de classic rock, soul en funk van twintig jaar eerder besloot hij rond 1985 zijn debuut ‘Let Love Rule’ niet op de inmiddels gemeengoed geworden 24 of 48 sporen digitale recorder op te nemen, maar op acht sporen analoog. Inclusief ruis en lichte oversturing, maar met een warm en allesbehalve kil geluid. ‘Warts ’n all’, zoals ze dat in Engeland noemen. Een opnametechniek die precies past bij de sfeer van Kravitz’s songs.

Een jonge Lenny Kravitz speelt 'Let Love Rule' op het Museumplein in Amsterdam, september 1989:

Romeo Blue

Het kostte overigens wat tijd voordat hij zijn album kon slijten. Via zijn toenmalige vrouw Lisa Bonet (bekend van o.a. de tv-series The Cosby Show en A Different World) kwam hij in contact met Stephen Elvis Smith. Die werd Kravitz’ manager en ging ‘shoppen’ met de opnames. Uiteindelijk hapte Virgin Records begin 1989 toe. Lenny Kravitz besloot rond die tijd ook om zijn artiestennaam Romeo Blue vaarwel te zeggen. Hij had inmiddels genoeg zelfvertrouwen om onder zijn eigen naam te werken. Zijn sound is bijna hybride: Led Zeppelin, Curtis Mayfield, Stevie Wonder en Sly Stone, maar ook Bob Marley en John Lennon hoor je in zijn songs terug. Zeker op zijn eerste twee albums: die zetten Lenny Kravitz niet alleen in één klap op de kaart, maar behoren nog steeds tot zijn beste werk.

Echtscheidingsplaat

De twee platen staan qua thematiek haaks op elkaar. Op ‘Let Love Rule’ (september 1989) bezingt Kravitz zijn liefde voor Bonet, maar stelt ook maatschappelijk onrecht aan de kaak (‘Fear’, ‘Rosemary’, ‘Empty hands’). Opvolger ‘Mama Said’ verschijnt anderhalf jaar later en inmiddels is het leven van Kravitz behoorlijk op de hobbel. Bonet heeft hem verlaten en dat levert een fraaie echtscheidingsplaat op, dat net als Phil Collins’ ‘Face Value’, John Martyns ‘Grace and Danger’ of Marvin Gaye’s ‘Here, My Dear’ bijna minutieus beschrijft hoe een relatie op de klippen loopt. Van ‘Fields of joy’ tot ‘What the fuck are we saying’. Later blijkt dat ‘Mama Said’ zeker geen chronologische doorloop van die periode bevat. Kravitz sleutelt nog op het laatste moment aan de volgorde van de songs op de plaat.

Wat ‘Mama Said’ zeker onderscheidt van ‘Let Love Rule’ is het rauwere geluid, soms een tikkeltje uit balans (‘More than anything in this world’) en vooral kaler en wanhopiger. ‘Always on the run’ is de grote hit van het album, maar ‘What goes around comes around’ en ‘Stand by my woman’ zijn met het al aangehaalde ‘What the fuck are we saying’ de sleutelnummers. Daarin maakt Kravitz een relativerende indruk: een twintiger die grote artistieke successen beleeft, maar zich ondanks alle persoonlijke ellende zich op het liefdespad vooral niet volledig verloren mag voelen.

Popjaar 1991

De tweede van Kravitz kwam op 2 april 1991 uit en betekende het geluid van de daaropvolgende zomer. En dat in een muzikaal jaar dat tot de eredivisie van de popmuziek wordt gerekend. ‘Mama Said’ vormde min of meer de opmaat naar het boeiende tweede halfjaar: ‘Ten’ van Pearl Jam, het tweeluik ‘Use You Illusion’ van Guns N' Roses, ‘Achtung Baby’ (U2), het zwarte dubbelalbum van Metallica, ‘Blood Sugar Sex Magik’ van Red Hot Chili Peppers, ‘Out of Time’ (REM) en natuurlijk ‘Nevermind’ van Nirvana, ze kwamen allemaal in het najaar van 1991 uit en genieten stuk van stuk nog steeds de status ‘albumklassieker’. Toch lagen er nieuwe geluiden op de loer, getuige ‘Blue Lines’ van Massive Attack, de debuutalbums van Orbital en Live, ‘Gish’ (Smashing Pumpkins), ‘Yerself is Steam’ (Mercury Rev) en het eerste (geflopte) album van Alanis Morissette.

Wikipedia heeft de imposante lijst van albums 1991 chronologisch op een rijtje gezet. Je wordt aan de ene na de andere parel herinnerd. Maar de tweede van Kravitz mag in die reeks zeker niet te boek staan als voetnoot. Het is, artistiek gezien, zijn laatste écht relevante album. Opvolgers ‘Are You Gonna Go My Way’ (1993) en 'Circus' (1995) waren herhalingsoefeningen. Op ‘5’ (1998) ging Kravitz definitief door de knieën voor de elektronica en digitaal opnemen. Het leverde hem zijn grootste commerciële succes tot dan toe op, maar tegelijkertijd werd hij een dief van zijn eigen talent. Zijn muzikale raffinement en markante persoonlijkheid zou nooit meer zo sterk uit de verf komen als op zijn eerste albums.

LENNY KRAVITZ - discografie
Let Love Rule (1989)
Mama Said (1991)
Are You Gonna Go My Way (1993)
Circus (1995)
5 (1998)
Lenny (2001)
Baptism (2004)
It Is Time for a Love Revolution (2008)
Black and White America (2011)
Strut (2014)

Bekijk de live-versie van 'More than anything in this world', opgenomen en uitgezonden door de VPRO daags na het bewuste concert in Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht op 28 mei 1991: