Blijf op de hoogte van het nieuws via WhatsApp!
whatsapp
Plaat voor je kop

Plaat voor je kop 140: Johan

Door Wouter Bessels op zaterdag 21 januari 2017 13:00
  • ignore touch

    Johan - Pergola. © Excelsior Recordings

mail pinterest

De band Johan maakte gisteren bekend aan een nieuw album te werken. Dat wordt de vijfde; opvolger van '4' uit 2009. Het jaar waarin de groep zou stoppen en ik mij trakteer op een kaartje voor het afscheidsconcert in Groningen.

Voor een avondje muziek in de sfeervolle kleine zaal van De Oosterpoort mag je mij wakker maken. Dat valt nooit tegen. Ook voor waardevolle herinneringen. Zo zag ik een paar maanden geleden op internet videobeelden staan van de lokale omroep van Hoorn, met concerten in het niet meer bestaande jongerencentrum Troll. Ik bedacht mij eens wat ik daar allemaal had zien optreden. Johan speelde in die tijd een thuiswedstrijd. Met The Serenes in het voorprogramma.

Ik zocht naar tastbare herinneringen over mijn eerste optreden met de groep in Hoorn, de stad waar ik ben opgegroeid. Ik vond er niets meer van terug. Datum, tijd, setlist. Geen idee! Een zwarte vlek in mijn geheugen. Het enige dat ik nog weet, is dat ik vanuit mijn werk naar het optreden ging. Paar uur vakkenvullen bij Albert Heijn en daarna op de fiets richting Troll, dat was gevestigd in een oude boerderij onder de rook van de stad. Tussen spoorlijn en de wijk Risdam, de voorloper van het roemruchte Kersenboogerd - in die jaren al de Bijlmer van Hoorn genoemd. In Troll zag ik onder meer Herman Brood, De Dijk, Nuff Said en Pigmeat. Namen die in die jaren uit het clubcircuit niet weg waren te slaan.

Dylan en The Band

Johan had vlak voor het bewuste concert hun eerste zelfgenaamde cd uitgebracht bij het pas gelanceerde Excelsior label. Ik was gelijk onder de indruk van de fraaie samenzang, de melancholische teksten en de afwisseling. De zang klonk alsof die rechtstreeks uit de bossen van Woodstock kwam: ik hoorde invloeden van Dylan en The Band, waarvan ik vlak daarvoor mijn eerste platen had gekocht. ‘Music from the Big Pink’, ‘Blood on the Tracks’, ‘Planet Waves’, ‘Stage Freight’.
Die connectie was overigens snel gemaakt, want Johan begon ooit als Visions of Johanna (een Dylan-nummer) en bracht onder die naam een demotape uit.

Ik zie dat bandje nog iggen in het plastic mandje op de balie van de Hoornse tweedehands platenzaak Dropstyle, toen die nog naast de coffeeshop aan het Kerkplein zat. Een vierkante miniwinkel, met een warme kachel in het midden. Duizenden platen verwisselden daar van eigenaar, cd’s namen nog maar een paar meter in beslag. De zaak was een ontmoetingsplek van verzamelaars en muzikanten. Mijn collectie is grotendeels tot stand gekomen dankzij het aanbod van Dropstyle; ik ging er vaak naartoe als ik uit school kwam en besloot vaak een trein later naar huis te nemen. Als ik weer eens geen keuze kon maken uit platen die ik van mijn zakgeld wilde kopen.

Tim Knol

In de afgelopen tien jaar zag ik Johan nog een keer, volgens mij was het in het Zwolse Hedon of ergens in Amsterdam. Hun tweede cd ‘Pergola’ werd vernoemd naar een straatnaam in Kersenboogerd. De typische nieuwbouw wijk. De leegte. Een slaapstad. Die sfeer is hoorbaar op ‘Pergola’. Volgens mij woonde daar een docent geschiedenis van mijn middelbare school. Ook Johan-kopman Jacob de Greeuw woonde er in die tijd en kampte met depressies; het zorgde voor lange pauzes tussen albums. Maar het was het lange wachten waard; ‘Pergola’ werd al snel beschouwd tot de eregalerij van Nederpopplaten. Het grootste compliment voor de groep, vind ik nog steeds. Misschien is het wel voor De Greeuw een aanleiding geweest om daarom een punt achter de groep te zetten.

Die gedachte speelt door m’n hoofd als ik mij zetel in de kleine zaal van De Oosterpoort. Jaren zestig pop vult de zaal: Big Star, Keith West en ‘Tomorrow Never Knows’ van The Beatles.
Daarna het voorprogramma. Tim Knol. Niemand heeft nog van hem gehoord, ruim twee maanden voor Noorderslag 2010. Al die liedjes speelt hij al. ‘Sam’, ‘Must Assist’, ‘Clean Up’. Een handjevol mensen in de zaal luistert met een half oor. Ik niet; ben wel benieuwd naar die jonge jongen uit Hoorn.

Daarna nog meer sixties-shizzle. Bij ‘Telstar’ van The Tornados doven de zaallichten. Johan komt op.
Wat er in de daaropvolgende anderhalf uur op het podium gebeurt, is werkelijk prachtig. Gitaarpop van hoog niveau, zonder rammelende of wegzakkende momenten. ‘Tumble and Fall’, ‘Everybody Knows’ en natuurlijk de parel van ‘Pergola’: ‘Day is done’. Het publiek geniet zichtbaar, luistert erg goed en is tussendoor uitzinnig. ‘Speel ‘Swing’!’ roept een fan van het eerste uur. De bandleden lachen er om. ‘Ga door, ga door, niet stoppen’ schreeuwt iemand iets later vlakbij het podium naar sologitarist Maarten Kooijman. ‘Tja, het is zijn schuld, hè’, wijst hij naar De Greeuw, die vervolgens op zijn Fender jazzmaster gitaar het volgende nummer inzet. ‘Ik kom in januari nog even mijn popprijs ophalen,’ zegt die ironisch een paar aankondigingen later.

Gouden plaat

Als de groep vrij vlug na twee toegiften van het podium loopt, realiseren ruim vijfhonderd mensen dat dit een waardige afsluiter van Johan in Groningen was. Ik rijd de stad uit en weet ik het zeker: de herinnering is mooi, maar de werkelijkheid is misschien nog wel mooier. Paar maanden later sluit Johan de tour af in Paradiso. Joost Zwagerman reikt een gouden plaat uit voor ‘Pergola’. De avond wordt gefilmd, maar tot op heden is er nog geen dvd van verschenen. We moeten het doen met een paar prachtige fragmenten op YouTube. Gefilmd met de mobieltjes van 2009. Sfeervol, maar kwalitatief matig. (Bekijk wat van die beelden onder deze blog).

Songsmid Jacco heeft sindsdien prachtige liedjes geschreven. Op de bruiloft van toetsenist Matthijs ‘Duif’ van Duijvenbode in 2010 staat Johan ineens weer te spelen. Dat gebeurt vijf jaar later ook ter gelegenheid van de sluiting van café Swaf in Hoorn. Niet lang nadat Jacob de Greeuw bekendmaakt dat hij met het idee rondloopt om de band weer nieuw leven in te blazen.
Nu is er een nieuw album op komst. Slaat Johan nieuwe wegen in?
‘Tomorrow Never Knows’.
Je geheugen weet immers nog niets van de toekomst.

JOHAN – discografie
Johan (1993)
Pergola (2001)
Thx Jhn (2006)
12.5 Years, 3 Albums, 36 Songs (compilatie, 2009)
4 (2009)