Blijf op de hoogte van het nieuws via WhatsApp!
whatsapp
Frisgroen

Een maagverkleining voor vogels

Door Ingeborg Swart op zaterdag 23 juli 2016 11:36
  • ignore touch

    © Pixabay.com

mail pinterest

Wat is dat? Gaan we het over medische ingrepen hebben? Bij vogels? Nee, het gaat hier om een totaal natuurlijk proces. Vogels kunnen hun maag namelijk zelf laten verkleinen.

Dat doen ze bijvoorbeeld wanneer hun dieet verandert gedurende het jaar. Als er in het voorjaar en de zomer erg voedzaam eten beschikbaar is, dan kan een vogel ook met een kleinere maag in zijn behoeften voorzien. Maar in de winter, wanneer het beschikbare eten minder voedzaam is, moet hij meer eten om genoeg energie binnen te krijgen, en dan is het handig om een grotere maag te hebben. Dat is echter meestal maar een relatief kleine verandering in formaat.

De grootste omslag is te zien bij trekvogels. Zij moeten elk jaar enorme afstanden afleggen tussen hun zomer- en winterverblijf. Bij die verhuizing komt natuurlijk ook een verandering van dieet kijken, maar nog veel belangrijker, ze moeten een lang stuk vliegen. En daarbij slepen ze liever zo min mogelijk gewicht mee. Alles wat ze dus kunnen missen, dat ;’dieten’ ze weg.

Vlak voor vertrek eet een trekvogel erg veel om een goede energievoorraad aan te leggen voor de reis. Hij heeft dan al zijn verteringsorganen nog nodig. Maar zodra hij op pad gaat, wordt die grote maag ineens meer een belasting dan een voordeel. Door allerlei inwendige processen verkleint de maag meteen enorm, soms halveert hij wel in formaat en gewicht. De vogel eet onderweg tenslotte toch niet veel. Mocht hij halverwege een langere tussenstop maken, dan kan de maag ook heel snel weer groeien om voldoende voedsel te kunnen verwerken, vaak is in een of enkele dagen alweer een duidelijk verschil in formaat te zien.

Is dat niet fantastisch? Dat een vogel zo specifiek kan regelen dat een orgaan groter wordt, of juist weefsel verliest, dat is een geweldige uitvinding van de natuur, als je het mij vraagt. Er zijn trouwens meer organen die op commando kunnen groeien of krimpen, bij vogels, en bij andere dieren. Weet jij welke? Test het nu.

1. Drie van de ondertaande organen kunnen ook enorm krimpen bij trekvogels, welke zijn dat?

a. Lever

b. Hersenen

c. Longen

d. Nier

e. Milt

2. Kan het hart van een vogel ook krimpen tijdens een lange vlucht?

3. Krimpen alle organen?

4. Als ze net onderweg zijn, zijn vogels…

a. Lichter dan eerst, want hun organen zijn gekrompen

b. Hetzelfde gewicht, de bouwstoff en van hun gekrompen organen zijn opgeslagen als reservebrandstof

c. Zwaarder dan eerst door al hun vetreserves

5. Welk dier kan zijn alvleesklier en lever bijna laten verdubbelen in formaat nadat hij een prooi naar binnen heeft gewerkt?

a. Leeuw

b. Kikker

c. Python

d. Haai

 

Antwoorden: 1.a, d, e; 2. Ja, maar niet zoveel als andere organen;  3. Nee, er zijn een paar uitzonderingen die echt niet kleiner kunnen; 4. c en 5.c.